Համազասպի  ընտանիքը կոմունիստների ժամանակով ապրում էր հայկական ավանդակենցաղ կյանքով, իսկ փլուզումից  հետո մի քիչ դա էլ  խախտվեց ու դարձավ  զուտ ավանդա-պաշտ ընտանիք:

Համազասպին  ճանաչում էին որպես մի  բարեսիրտ մարդու և իրոք կային  դրա հիմնավոր պատճառները`  ուներ  ցից,  սակայն չնաշխարիկ մի փորոտիք, ոտքեր սլացիկ`կարճ ու միշտ պատրաստ փախչելու` լիներ դա առյուծամռութ մի մուկ, թե երազում հայտնված վեղարով մի սևամռութ քահանա, իսկ ամենակարևորը մի հարուստ ու շատ կարգին մարդ:

Ուներ կին ` Գյուլնարը,  ով բոլորին երգեցիկ ձայնով պատմում էր իրենց  լիքը ունեցվածքից  և ամուսնու բարեգթություններից, թե ինչպես էր Համ(մ)ազասպը  մուրացիկիներին  փող  տալիս ու հետո գոռում գոչում`  իր սեփական անձը հաստատելու համար…

Գյուլնարի կառուցվածքը նման էր բնության քամուց  սխալ կպած ու կիսաաճ  վայրի տանձենու`հաստ ու մարմնից անջատ թմբուկ-նաղարա հետույքով և զուռնա-դհոլ  կրծքերով մի գեղեցկուհի:

Ամուսիններն  ունեին երկու որդի` մեծի անունը Բալիկ, փոքրինը` Բուլիկ: Սրանք մի քիչ հորից ունեին, մի քիչ էլ մորից… Կռահելով կարելի է ասել, որ պետք չէ նրանց նկարագրել`  չմոռանանք, որ ունենք թշնամի հարևան պետություններ:  Ամոթ է ասելը, որ նրանք փախան բանակից ինչպես Համմազասպը` Խաչից …

Այս հեքիաթային ընտանիքն  ուներ միայն  Մի թերություն:

Երբ տեսնում էին մյուսների ուրախ ու երջանիկ պոռթկումները,  միանգամից նրանց դեմքը նմանվում էր  ճզմված կովապտուկների…

Մեծի`Բալիկի հարսանիքն էր ու գնացել էին եկեղեցի:  Երբ քահանան Աստծո Խաչը մոտեցրեց Համմազասպի  շուրթերին` վերջինս ետ հրեց և հարցին թե` ինչու չի համբուրում սրբության սիմվոլը`  ասաց.

-Տերտեր  ջան,  հազար բոմժ ա կպե,  հո ես էլ չեմ պաչելու, էտի տար էն կոմ ու շուտ արա էթանք:

Որդիները` Բալիկն ու Բուլիկը միշտ հռհռում ու պատմում էին այս եղելությունը:

Իսկ  Համմազասպը  չգիտեր, որ իր  օրերն արդեն հաշված են: Ու մի գիշեր էլ հերթական երազում սևամռութ քահանայի փոխարեն նրան այցելեց  ջինսը  հագին սատանան և վախվորած Համմազասպին մտրակելով  իր  էլեկտրակամ պոչով`  տարավ Խաչը պաչելու…

Մեծ սուգ եղավ. քիչ մարդ չէր  մեռնողը` ճանաչված ու հարգված:

Որդիները, երբ մի քիչ թեթևացան, հոր տապանաքարին մռռռնչյունով գրեցին`  <Հմոյի հիշատակին>:

Ժամանակն անցավ, տարիները գլորվեցին:

Գյուլնարը տխուր էր` էլ չկար պատմելու բան,  էլ չկար  սերը`  իր սիրելի Հմմոն ու տոչորվելով այդ մտքից այնքան, որ  անգամ տնից վռնդեց որդիներին, թոռներին ու մնաց մենակ իր բախտի հետ…

Սակայն կար մեկը ով դեռ վաղուց  լպստելով  Հմմոյի ձեռքերը`  աչք ուներ Գյուլնարի վերը նշվաց գեղեցիկ ատրիբուտների վրա:

Դա Քաջիկն էր`  70-ին մոտ մի բիձա.  Վարպետ,  անող դնող ձեռքի շնորքով:

Սակայն  Վարպետի  ամենամեծ առավելությունը  երիտասարդական ռիթմ ու ավյունով խնամված  բեղերն էին:

…Մի օր Գյուլնարի ջրի ծորակը  վնասվել էր ու որպես հին հարևաններ,  նա խնդրեց Քաջիկին գալ իր տուն ու մի բան անել: Քաջիկն անմիջապես ոլորեց բեղերն ու գնաց:

Գյուլնարը մինչ այդ ուշադրություն չէր դարձրել Քաջի բեղերին`  այդ օրն էր, որ  տեսավ ու սիրահարվեց` չէ որ սերն աթարին էլ  է կպնում,  իսկ ինչու ոչ բեղերին…

Գյուլնարի  տանը  սկսեց ամեն օր մի նոր բան Փչանալ…

Քաջիկն էլ դե մեծ մարդ էր արդեն` բեղերը սրում ու միայն բեղերով գնում`  Շինում էր…

Մոտենում էր Նոր Տարին`  2012-թիվը:

Մի առավոտ վերևի հարևան Ամալիկը,  ով  անկեղծորեն  միշտ օգնում էր միայնակներին` վերցնելով մի աման միրգ ու մի քիչ  չարազեղեն` իջավ Գյուլնարին տեսության:

Դուռը ոտքով թղթկացրեց մի քանի անգամ, բայց  բացող չեղավ` անհանգստանալով ձեռքինը դրեց գետնին, և սեղմեց զանգը`  դա էլ  չաշխատեց.  ճակատագրի բերումով  դա Գյուլնարն էր փչացրել`հերթական առիթի համար …

Ամալիկը փորձեց բռնակը և դուռը բացվեց:

Վերցնելով ամանները ներս մտավ`  ականջ դնելով գնաց  տարօրինակ  քչփչոցների  ուղղությամբ ու կիսաբաց սենյակի դուռը հրելով` ձեռքերից վայր գցեց ամաններն ու քարացավ բացվող տեսարանից …

Գյուլնարը մերկ պառկած,  հաճույքից մղկտում ու մկկում էր,  որովհետև Քաջն իր սրած բեղերով պեղում ու խուտուտ էր տալիս հին` վայրի տանձենու  փչակը…

Տեսարանն ու վիճակն իրոք ցնցող ու սահմռկեցուցիչ  էր, անգամ լռել էին չարազները, որոնք մինչ այդ ուրախ-ուրախ երգում էին.

-Պնդուկ, պոպոկ, մանդարի~ն…

Մինչ  նրանք  դուրս կգային շոկից` չարազները կարծես մի հրամանով արագ շարվեցին ու ձեռքները սրտներին երգեցին <Մեր Հայրենիքը>:

Մյուս ամանից թափված  մրգերից  ծիրանը սրտապնդվելով տեսածից`  ցույց տվեց ցիտրուսային կարմրամռութ նարնջին, ադամաթուզին, արքայախնձորին և բոլոր դրսից եկածներին , թե ինչ ասել է հայկական տղամարդկային ծիրանի ծառն ու ծիրանի քաղցրությունը, ասաց.

-Առռը  հա  ձեզ…

Ամալիկն այս դեպքից հետո ու հենց այս պատճառով  անիծելով աշխարհն ու ամեն ինչ` դարձավ  ԱՂԱՆԴԱՎՈՐ(Ռ):

Ահա պատճառներից մեկը , թե ինչու են այս երկրում խեղճ մարդիկ դառնում աղանդավոր:

Շարունակելի…